Yasal sınır hangi orandır?

Türk Borçlar Kanunu'nun 344. maddesine göre konut ve çatılı iş yeri kiralarında yenileme dönemindeki artış, bir önceki kira yılında tüketici fiyat endeksindeki on iki aylık ortalamalara göre değişim oranını geçemez. Bu, yıllık enflasyon oranı değildir; TÜİK'in her ay ayrı olarak açıkladığı "12 aylık ortalamalara göre değişim" rakamıdır ve genellikle yıllık enflasyondan farklı çıkar.

Sözleşmenizin yenilendiği aya ait oranı kullanmanız gerekir. Ocak'ta yenilenen bir sözleşme için Aralık'ta açıklanan oran, Temmuz'da yenilenen için Haziran'da açıklanan oran geçerlidir. Yukarıdaki alana önceden girili oran, en son yayımlanan dönemi yansıtır; kendi ayınızın oranını girerek hesabı yenileyebilirsiniz.

Bu bir tavan, hedef değil

Yasal oran üst sınırdır. Taraflar daha düşük bir artışta anlaşabilir ve bu, iyi bir kiracıyı elde tutmanın en ucuz yolu olabilir: bir aylık boşluk, çoğu durumda bir yıllık artış farkından daha pahalıya gelir. Buna karşılık tavanın üzerinde bir artış talebi, kiracı kabul etse bile sonradan geçersiz sayılabilir.

Kira piyasanın çok altında kaldıysa

Uzun süredir devam eden sözleşmelerde, yasal tavanla yapılan artışlar kirayı rayice yaklaştırmaya yetmeyebilir. Beş yılı dolduran kira ilişkilerinde, TBK 344/3 uyarınca kira bedelinin hâkim tarafından rayice uyarlanması istenebilir. Bu ayrı bir hukuki süreçtir ve emsal kira tespiti gerektirir — değerleme sırasında mülkünüzün güncel rayicini çıkarıp bu yolun sizin için anlamlı olup olmadığını birlikte değerlendirebiliriz.

Artışı uygularken pratik notlar

  • Artışı yazılı olarak, yenileme tarihinden makul süre önce bildirin; bildirim tarihini kayıt altına alın.
  • Yeni kirayı sözleşmede yazılı hâle getirin veya en azından bildirimi saklayın.
  • Kira ödemelerinin banka üzerinden yapılması, hem tahsilat kanıtı hem de vergi tarafında düzen sağlar.
  • Aidat, DASK ve demirbaş sorumluluklarının kimde olduğunu artışla birlikte netleştirin — aidatı kim öder yazımız bu ayrımı anlatıyor.

Hesabın arkasındaki mevzuat ve örnekler için TÜFE'ye göre kira artışı rehberimizi okuyabilirsiniz.